Çok Yaşayın, İyi Yaşayın

Kişiye özel meme görüntülemede yeni bir rehber

Amerika’da USPSTF (U.S. Preventive Services Task Force ) nin meme kanseri taraması ile ilgili önerdiği son tavsiye, Kasım 2009’da ortaya çıktığından beri tüm dünyadaki kadınların ve doktorların kafasını karıştırdı.

Yağlı meme mamogramı (solda) ve yoğun dokulu meme mamogramı(sağda) Yoğun dokulu memenin geniş yüzeyleri mamografide beyaz gözükür buda tümörleri gizleyerek anlaşılmalarını zorlaştırır.
Tavsiyelerde yapılan en önemli değişiklik küçük ama kayda değer – tüm kadınlarda mamografi rutinine başlama yaşı 40 iken, USPSTF görüntülenme yaşının 50’den öncesine kadar hastanın insiyatifinde olmasını önerdi.
Arizona Üniversitesi Biyomedikal Profesörü Dr. Diana Petitti: “Bu tavsiye genel olarak 50 yaşın altındaki hiçbir kadının mamografi yaptırmaması gerektiği şeklinde algılandı. USPSTF böyle bir açıklaması yoktur ve bu iyi bir politika olmazdı zaten. “Maalesef insanlar mamografi aleyhindeki bu yanlış anlaşılmayı aşamadı” diye ekledi. ” Dr. Petitti, 2009 yılında bu tavsiye ortaya atıldığında USPSTF de vekil olarak görev yapmaktaydı..
“Biz burada doktorların ve kadınların risk faktörlerine göre kendi kararlarını almaya yönlendirmek amacındaydık.” Dedi Dr. Petitti. Ve ekledi: “ Bu yaklaşıma en büyük engel kadınların kendi meme kanseri risklerini tahmin edebilecek yönlendirmelere sahip olmamalarıydı.
Bireysel risk faktörlerinin etkisi
Annals of Internal Medicine’da yayınlanan bir çalışmada bilinen belli başlı risk faktörlerini taşıyan kadınlarda mamografinin sağlık için yararları ve fiyat-fayda oranı incelendi. Bu çalışma Dr. John Schousboe önderliğinde Minnesota Park Nicollet sağlık servisi araştırmacıları tarafından yürütüldü. Sonuç olarak meme yoğunluğu fazla olanların erken teşhisten en çok fayda göreceği ortaya çıktı.
Dr. Schousboe: “Amacımız sadece USPSTF nin önerilerini desteklemek değildi, bireylerin şu anki bilgilerimizle nasıl kendi risk faktörlerini belirleyebileceğini de göstermeye çalıştık.
Araştırmacılar meme kanserinin ortaya çıkışı ve yaşla beraber ölüm oranlarını inceleyerek bilgi topladı. Ayrıca meme kanseri izleme konsorsiyumunda, mamografide çıkabilen yanlış-pozitif sonuçlarda incelendi. Bu konsorsiyum “NCI's Division of Cancer Control and Population Sciences” tarafından 15 yıldır maddi olarak desteklenmektedir. Araştırmacılar meme kanserinin ortaya çıkışından sonra yaşam kalitesindeki farkı da bir İsveç veri tabanından alarak çalışmalarına eklediler.
Dr. Schousboe ve iş arkadaşları bu bilgileri kullanarak mamografinin sağlığa faydalarını ve hayat boyu maliyetini her yıl, iki yılda bir veya her 3-4 yılda bir olacak şekilde, yaşları 40-49, 50-59, 60-69 ve 70-79 olan kadınları inceleyerek modeller ürettiler. Her yaş grubu için meme yoğunluğu, meme biyopsisi ve ailesindeki meme kanseri oranları yani bilinen tüm risk faktörleri göz önüne alındı. Meme yoğunluğu radyologlar tarafından meme görüntüleme ve veri sistemi adı verilen bir klinik çalışma ile ölçüldü. Meme dokusu bu ölçüm ile 1 en az yoğun ve 4 en yoğun olmak üzere dört kategoriye ayrıldı.
Yaşları 40 ila 49 arasında ve meme yoğunluğu fazla olmayan (kategori 1 veya 2) ayrıca başka risk faktörü de bulunmayan kadınlarda iki yılda bir yapılan mamografinin fiyat-fayda oranının düşük olduğu saptandı. Buna karşın aynı şekilde iki yılda bir yapılan mamografi ve yine aynı yaş grubundaki ama meme yoğunluk oranı fazla olan kadınlarda (kategori 3 ve 4) fiyat fayda oranı yüksek çıktı. Meme yoğunluğu orta seviyede (kategori 2) ama ailesinde meme kanseri bulunan ve meme biyopsisi geçirmiş kadınlar için de mamografinin fiyat-fayda oranı yüksek seviyelerde çıktı.
Bulgulara ek olarak meme yoğunluğunun ileri yaşlardaki kadınlarda meme kanseri riskini daha fazla etkilediğini göstermiştir. 2 yılda bir yapılan mamografi yaşları 50 ila 59 ve 60 ila 69 ve kategori 2,3 veya 4 olan kadınlarda fayda-fiyat oranı yüksek çıkmıştır. Fakat meme yoğunluğu kategori 1 olan ve başka risk faktörü olmayan kadınlarda durum tam tersidir. Dr. Schousboe ve iş arkadaşları bu gruba giren az orandaki kadınların mamografi aralığını 3-4 yıla çıkarabileceklerini konusunda hemfikir olmuşlardır.
DCCPS’nin araştırma programında görevli olan Dr. Rachel Ballard-Barbash, fiyat-fayda oranının hem doktorların hem de kadınların risk grupları arasında görüntülenme yani mamografi işleminin sağlığa faydası açısından kıyaslamasını mümkün kılacağını açıklamıştır. Dr. Rachel Ballard-Barbash:“Hastalığı önleme alanında, sadece içlerinde riskli olan az sayıdaki kişileri bulmak için çok sayıda kişiyi taramamız gerekmektedir”.
"So when you see a very high monetary value for a year of life gained, what that says is that the overall benefit is relatively low, and the adverse effects are relatively high. It becomes expensive because you have to screen so many people to benefit one," she summarized.
Dr. Rachel Ballard-Barbash:” Eğer kazanılan her yaşam yılı için çok yüksek parasal değerler gerekiyorsa, genel fayda oranı nispeten düşüktür ve karşıt etkileri de nispeten yüksektir. Bir kişiye fayda sağlamak amacıyla pek çok kişinin görüntülenmesi gerektiğinden de pahalıya mal olur.” Diye özetledi.
Kişisel risk ifade edilebilir mi?
Annals of Internal Medicine çalışmasının yazarları ileri zamanlardaki tarama kararlarını vermek için 40 yaşında yapılan mamografinin temel alınması gerektiğini savunuyorlar. “Kadınlar isterlerse 40 yaşında mamografi yaptırabilirler ve içlerinde ortalama veya az yoğunlukta meme dokusu olan ve başka risk faktörü bulunmayanlar bir dahaki mamografilerini 50 yaşında yaptırabilir (meme yoğunluk testini de tekrarlamak şartıyla) ve periyodik taramaya bu yaştan sonra başlayabilirler.” Şeklinde belirttiler.
“Risk oranınızı bilmek gerçekten önemli. Meme yoğunluğunun teşhiste çok yardımcı olmasının bir sebebi de ailesindeki meme kanseri oranı gibi risk faktörlerini çok az kişinin tam olarak bilmesi. Nüfusun yarısında meme yoğunluğu yüksek. Bunlara yaşları 40 ila 49 olan kadınların yarısından
Dr. Petitti: “Meme yoğunluğunun ardındaki biyolojik mekanizmalar tam olarak anlaşılamamıştır ve önemli araştırma konuları olarak keşfedilmeyi beklemektedir. Bence artık risk temelli kişiselleştirmeyi yürürlüğe sokacak kadar bilgimiz var.” Dedi ve ekledi: “Fakat doktorların bu bilgiyi kullanıp kullanamayacakları soru işaretidir.”
Dr. Schousboe: “ Zamanın kısıtlı olması doktorların bu tarz kişisel risk faktörü temelli tarama yöntemini uygulamalarını zorlaştırmaktadır. Elektronik sağlık kayıtları kadınların tıbbi geçmişlerine ve risk bilgilerine göre otomatik tarama uyarıları vererek doktorlara zaman kazandırabilir.” Dedi.
Kişisel kanser taraması için sırada ne var?
Dr. Ballard-Barbash’a göre ülkedeki pek çok araştırmacı gruplar kısa anketler hazırlayıp kişisel bilgileri ve aile geçmişini öğrenerek bir meme kanseri risk tablosu hazırlamaya çalışıyorlar.
Buna ek olarak kişisel bilgilere göre nüfus temelli ideal tarama araştırması adı verilen yeni bir NCI programı geliştirildi. Bu program aracılığıyla bilinen risk faktörleri temel alınarak meme, kolon ve rahim kanserlerinin kişiye en uygun tarama yöntemleriyle tedavi edilmesi amaçlanmaktadır.
Dr. Ballard-Barbash: “Tarama önerilerinin kişilerin risk faktörlerini temel almaları aslında uzun zamandır pek çok farklı tıp dalında standart olarak kullanılmaktadır.” Açıklamasını yaptı. Örneğin, kardiyovasküler bir hastalıkta Framingham Risk Skoru adı verilen bir yöntem kullanılmaktadır. Bu sayede yaygın kalp hastalıklarında kullanılan taramalardan hangi hastaların en iyi şekilde faydalanabileceği anlaşılabilmektedir. “Bunu henüz meme kanseri için kayda değer bir oranda gerçekleştiremedik.”
Dr. Ballard-Barbash sözlerine şöyle devam etti: “Dr. Schousboe ve iş arkadaşları tarafından yapılan çalışmalar ve “Nüfus Temelli İdeal Tarama Araştırması” ile ortaya çıkacak olan çalışmalar tam bizim ihtiyacımız olan araştırmalardır. Bu araştırmalar çok geniş kadın kitlelerini kapsamaktadır. Bu çalışmalar gerçekten biyolojik karakteristiklerin risk faktörlerini nasıl etkilediğini ve hangi risk profillerinin hangi tip kadınlarda etkili olup olmayacağını bilerek ona göre spesifik taramalar yapmamızı sağlayabilir.”

26.8.2011 - 08:46

Diğer Yazılar  ››

Reklamlar