Radyoterapi

Yüksek enerjili X ışınları kullanılarak meme kanseri hücrelerinin yok edilmesi işlemidir. Tedavi normal hücrelere en az zarar verecek ama aynı zamanda meme kanseri hücrelerini yok edecek doz ve zaman aralıklarında yapılır.
Radyoterapi çeşitli durumlarda kullanılır:
-Ameliyat sonrasında ameliyat bölgesinde meme kanserli hücre kalma olasılığına karşı yapılır. Özellikle sınırlı cerrahiden sonra mutlaka yapılır. Bazen de tümör büyükse ve koltuk altı lenf bezlerine yayılım varsa meme alındığı halde radyoterapi yapmak gerekebilir.
-Cerrahi sonrası koltuk altı lenf bezlerine yayılım varsa köprücük kemiği üstü ve koltuk altı derin lenf bezlerini ışınlamak gerekebilir.
-İleri evre kanserlerde başka organlara yayılmış tümörlü dokunun küçültülmesi ve bu şekilde ağrı gibi şikayetlerin azaltılması için kullanılır.
-Memesinde cerrahi sınırı aşmış kanserleri kontrol altına almak için kullanılır.

Radyoterapinin Uygulanması

Tedavinin kendisi hastaya çok sıkıntı vermez. Hasta her seferinde bir tedavi sedyesine alınır ve aynı pozisyon verilmeye çalışılır. Tedavi birkaç dakika sürer. Hasta için en zor olanı bu birkaç dakika içinde aynı pozisyonda kalmasıdır.Tedavinin kendisini hissetmez. Tedavi kapalı bir mekanda yalnız uygulanır. Radyoterapi teknisyeni hastayı pencereden gözler.

Yan Etkileri

Radyoterapi göğüs kanseri hücrelerini etkilerken normal hücreleri de etkilediğinden ,yan etkiler ortaya çıkar. Bu etkilerin çoğu geçicidir,bazı kalıcı etkiler de ortaya çıkabilir.
-Yorgunluk: Memeye uygulanan radyoterapiden hastaların çoğu etkilenmezler hatta hastalar tam gün çalışmaya devam ederler.Bu nedenle bu dönemde vücudun ihtiyacına göre hareket edilmesi,yorgun hissediliyorsa mutlaka dinlenilmesi gerekir.
-Ciltte tahriş: Tedavi esnasında ve sonrasında ciltte kızarıklık ,koyu renklenme,hassasiyet ve kaşıntı olabilir.Cilt soyulabilir.
Tedavi bölgesinde ağrı: Bazen ışınlanan bölgede ağrı,batma veya ani saplanıp geçen ağrılar şeklinde şikayetler olabilir.Bunlar genelde hafiftir ve tedaviden sonra geçer.

Az Görülen Yan Etkiler

-Işınlanan bölgede nedbe dokusu oluşumuna bağlı kalıcı sertlikler oluşabilir.
-Akciğerler etkilenebilir ve geçici öksürük ve nefes darlığı oluşabilir.
-Meme kanseri sol taraftaysa kalp etkilenebilir.
Çok ender görülenler: (Çoğunlukla fazla doza bağlıdır)
-Memede nedbe dokusu oluşumuna bağlı olarak meme küçülebilir ve kılcal damarlar oluşabilir.
-Kemikler zayıflayabilir ve bazen kaburga kırıkları olabilir.
-Kol sinirleri etkilenebilir ve kolda hissizlik karıncalanma ve kol hareketlerinde kısıtlılık oluşabilir.
Genel olarak radyoterapiye bağlı yan etkiler çok ender görülür .Radyoterapi gerektiğinde mutlaka yapılmalıdır çünkü çok etkili bir tedavi yöntemidir.

Tedavinin Planlanması

Önce hasta radyoterapi uzman doktoru tarafından değerlendirilir ve bir tedavi planı çıkarılır. Tedavi planı her hastaya özel hazırlanır .Daha sonra ışınlanacak alan saptanır ve hastanın bu bölgesi çıkmaz boya ile çizilir çünkü şınların her seferinde aynı bölgeye verilmesi gerekir.
Radyoterapi genel olarak pazartesi-cuma arası her gün uygulanır.Cumartesi pazar ara verilir. Bazen 2 günde bir vermek gerekebilir.Tedavi genel olarak 3-6 hafta sürer. Tedavinin kesintisiz uygulanması gerekir. Tedavi ameliyattan 3-4 hafta sonra başlar.Eğer hasta kemoterapi alacaksa ,kemoterapi sonrası başlanır.
Radyoterapi ünitesi çok özel bir ünite olduğu için her hastanede bulunmaz ama her meme kliniğinin çalıştığı bir ünite vardır.

Radyoterapi Uygulanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Tedaviden her hasta farklı etkilenir. En doğrusu tedavi süresince hasta kendisini nasıl hissediyorsa ona göre davranmalıdır.
-Dinlenmek için yeterince vakit ayırmalı, yorulunca üstüne gidilmemelidir.
-Tedavi bölgesindeki cilde dikkat etmek gerekir. Doktor önermedikçe bu bölgeye herhangi bir şey sürülmez, deodorant, parfüm vs temas ettirilmez. Doktor farklı önermedikçe bu bölge sadece su ile yıkanır ve yumuşak bir havlu ile kurulanır. Tedavi süresince cilt ısı değişikliklerinden korunmalıdır. Sauna,sıcak havuz gibi aktivitelerde bulunmamak gerekir. Bölge tedavi esnasında ve sonrasında güneşten korunmalıdır. Sürtünmeye engel olmak için yumuşak pamuklu çamaşırlar kullanılmalıdır.
-Beslenme çok önemlidir, sağlıklı ve dengeli beslenmek gerekir. Bol bol su içilmelidir.